Normalna ciepłota ciała jest różna u poszczególnych ras psów i wynosi od 37,5 do 39°C. U psów młodych lub należących do ras karłowatych może nawet wynosić 39,2°C. Trzeba jednak przy mierzeniu temperatury pamiętać, że może ona wzrastać powyżej 39°C także u zdrowych zwierząt, np. po karmieniu, bieganiu i innych wysiłkach. Praca mięśni powoduje powstawanie ciepła i przemijający wzrost temperatury ciała. Prędko jednak wraca do normy po krótkim spoczynku. Dlatego ciepłotę ciała należy sprawdzać po spoczynku i możliwie zawsze o tej samej porze.
Każdy wzrost ciepłoty ciała powyżej 39°C, po uwzględnieniu podanych ograniczeń, należy traktować jako gorączkę. Za wysoką gorączkę uważa się wzrost ciepłoty ciała powyżej 41°C. Gorączka może być zmienna lub stała. Podobnie jak  zapalenie i przyspieszenie przemiany materii, jest ona jedną z naturalnych reakcji obronnych organizmu na działanie czynnika chorobotwórczego. Toteż nie w każdej chorobie gorączkowej wskazane jest stosowanie środków obniżających ciepłotę ciała. Znacznie ważniejszą rzeczą jest możliwie prędkie wykrycie choroby i zastosowanie konkretnych przeciw niej środków. Gorączka trwająca dłuższy czas działa szkodliwie, dochodzi bowiem do zaburzeń w czynności serca i całego’ układu krążenia, a rezerwowe substancje odżywcze są naruszone, co prowadzi do osłabienia zwierzęcia. W takim więc wypadku wskazane jest użycie środków powodujących spadek temperatury.
Jak już wspomniano, gorączka powodowana jest przede wszystkim przez czynniki chorobotwórcze, których produkty rozpadu albo toksyny działają jak trucizny i drażnią ośrodek regulacji cieplnej w mózgu. Dlatego też przy każdym chorobowym wzroście ciepłoty ciała należy przede wszystkim obawiać się choroby zakaźnej. Czasami rodzaj choroby udaje się rozpoznać na podstawie przebiegu gorączki, co znacznie ułatwia diagnozę i leczenie chorego psa Na przykład » w nosówce temperatura ma dwa szczyty. Przy ropniach i zanieczyszczonych ranach i różnych stanach zapalnych następuje zawsze znaczny wzrost ciepłoty ciała. Także rozpad tkanek, który towarzyszy większym uszkodzeniom, może powodować wzrost temperatury. Powstające przy tym białkowe produkty rozpadu tkanek dostają się do krwi i wywołują tzw. gorączkę urazową. Podobne procesy zachodzą przy większych operacjach i dlatego z reguły przez 3 dni po zabiegu utrzymuje się gorączka. Rozpad białka również towarzyszy rozległym oparzeniom oraz bardzo zaawansowanym schorzeniom nowotworowym, co także może powodować wzrost ciepłoty ciała.
Gorączka jest zatem ważnym sygnałem alarmowym oraz wskazówką, że z psem jest „coś nie w porządku”. Z reguły jednocześnie pies traci apetyt i staje się osowiały. W tym wypadku pierwszą rzeczą, jaką należy uczynić, jest zmierzenie mu temperatury, a jeżeli podejrzenie się potwierdzi — trzeba udać się ze zwierzęciem do lekarza wet.
Do mierzenia temperatury u psów stosuje się taki sam termometr (maksymalny) jak dla ludzi. Ciepłotę mierzy się w prostnicy co najmniej przez 3 minuty. Przed użyciem termometru trzeba sprawdzić, czy słupek rtęci opadł. Koniec termometru smaruje się obojętnym olejem lub innym tłuszczem i lekkim obrotowym ruchem wprowadza się na głębokość ok. 4 cm do odbytu. Przy tej czynności trzeba pokonać opór stawiany przez mięsień zwieracz odbytu.  Jeżeli termometr jest  dobrze natłuszczony i wprowadza się go ostrożnie — pies na ogół zachowuje się spokojnie. W przeciwnym razie grozi niebezpieczeństwo przebicia jelita.
Psy niespokojne i o dużym temperamencie musi druga osoba przytrzymać jedną ręką za obrożę, a drugą, położoną pod brzuch, utrzymywać zwierzę w pozycji stojącej, co zapobiega gwałtownym ruchom, a zwłaszcza siadaniu. W czasie mierzenia ciepłoty termometr trzeba przytrzymywać, ażeby nie wypadł ani też nie wpadł cały do prostnicy.
Od dawna wśród właścicieli psów utarł się zwyczaj oceniania stanu zdrowia zwierzęcia na podstawie wyglądu jego nosa. Nie jest to jednak metoda pewna, gdyż w określonych warunkach nos psa może pozostać wilgotny mimo wysokiej ciepłoty ciała albo też jest suchy, popękany i szorstki chociaż temperatura nie uległa zmianie. Miarodajny jest tylko termometr, którego — zwłaszcza w hodowli — nie może w apteczce brakować.

Jeżeli z jakichkolwiek powodów nie jest możliwe doprowadzenie psa do lecznicy, to należy trzymać się następujących zasad.
1. Im egzema ma ostrzejszy przebieg, tym łagodniejsze środki muszą być stosowane. Wiele ze znajdujących się w sprzedaży preparatów zawiera barwniki smołowcowe lub. podobne substancje chemiczne, które silnie drażnią skórę. Mogą one być stosowane w przewlekłej  egzemie,  a  w  ostrej  postaci  tylko pogarszają  stan zwierzęcia.
2.Należy uniemożliwić psu zlizywanie leków ze skóry, gdyż niektóre z nich po dostaniu się do przewodu pokarmowego są szkodliwe lub nawet trujące (cynk, pochodne smoły pogazowej, sublimat, azotan srebra, czyli lapis, i wiele innych). Często udaje się psa zniechęcić do lizania, dodając do leku substancję gorzką (aleos, chinina). Można też nałożyć mu na szyję -»■ kołnierz z tek tury-
3. Sierść wokół chorobowo zmienionego miejsca należy wy ciąć nożyczkami na szerokość dłoni. Nie ścina się włosów jedynie wtedy, gdy zmiany obejmują całą skórę (->- nużyca).
4.W ostrej egzemie nie wolno zmywać skóry ani wodą, ani mydłem. Sklejone włosy i strupy usuwa się delikatnie eterem lub oczyszczoną benzyną, gdyż związki te szybko parują. Natomiast nie należy zmywać miejsc zapalnie zmienionych, a tylko zabrudzone brzegi ogniska.
5.W ostrej wilgotnej egzemie nie wolno używać żadnych zsypek, gdyż powoduje to utworzenie się skorupy, pod którą pro ces zapalny dalej się rozwija. Maści i pasty źle się trzymają na mokrej powierzchni i również przyczyniają się do powstania sko rupy. Dobre natomiast wyniki uzyskuje się nakładając na ogniska zapalne mazidło Stahla (mieszanina równych części wody wapien nej i oleju lnianego).
6.W celu zatrzymania sączącej się wydzieliny, poniżej ogniska zapalnego nakłada się obojętną maść (tranową, lanolinową, wazelinową).
7.Powstających strupów nie można odrywać siłą. Usuwa się je ostrożnie, przecierając watką zmoczoną 2% spirytusem salicylowym lub Acnosanem. Nie wolno jednak zmywać tymi środkami miejsc w silnym stanie zapalnym. Strupy można też usunąć nakładając na nie gazę nasączoną olejem lnianym.
8.W ostrej egzemie zmienione miejsca (ogniska zapalne) nie wolno pocierać; wszelkie środki nakłada się delikatnie.
9.Przed zastosowaniem nowej porcji maści należy najpierw usunąć poprzednią.
10.    Pies z egzemą nie powinien być kąpany aż do wyleczenia, gdy to nastąpi do mycia używa się tłustego, delikatnego, niezasadowego mydła lub szamponu.
Leczenie należy wspierać odpowiednim żywieniem. Czasem już sama zmiana pokarmu, w którym nie można się dopatrzeć żadnych nieprawidłowości, a do którego pies był przyzwyczajony, przynosi poprawę. Dieta zwierząt otłuszczonych musi być nisko-kaloryczna. Węglowodany i tłuszcze powinny być zastąpione jarzynami, surowym mięsem, wątrobą i innymi pokarmami pochodzenia zwierzęcego, bogatymi w białko (jaja, ser).
Zupełnie inaczej postępuje się z psami, które były żywione wy łącznie mięsem. Pożywienie ich trzeba wzbogacić w witaminy. Wskazane jest więc dodawanie marchwi, zawierającej dużo wita miny A. Dobre wyniki daje też kuracja z drożdży piwnych, kt rych pies powinien codziennie otrzymywać w pokarmie jedną łyżeczkę od herbaty. Jeżeli zwierzę ma skłonność do zaparć — po daje się środki lekko przeczyszczające (np. sól karolińska do każdego pokarmu). W większości przypadków egzemy korzystnie działają  spacery na świeżym powietrzu i promienie słoneczne. Nie należy natomiast stosować opasek i bandażowania, gdyż pod nimi wzrasta ciepłota i utrudnione jest oddychanie skóry, co powoduje wzmożony świąd i pogorszenie stanu zwierzęcia.
Ostrą postać egzemy udaje się przy odpowiednim leczeniu szybko zlikwidować. Natomiast w przypadkach przewlekłych konieczna jest cierpliwość i wytrwałość. Właściwe żywienie i utrzy manie, tak samo jak użycie maści i płynów — stanowi tylko cząstkę całego postępowania leczniczego. Dalsze leczenie powinien prowadzić lekarz wet., gdyż musi być ono uzależnione od przy czyn wywołujących chorobę.

Egzema, czyli wyprysk, jest niezakaźnym schorzeniem skóry. Jest to szczególna postać zapalenia skóry, wywołująca mniej lub bardziej silny świąd, o przebiegu ostrym lub przewlekłym.
Wśród zwierząt domowych schorzenia skórne najczęściej występują u psów. Egzema szczególnie ciężko przebiega w ciepłej porze roku. Można by sądzić, że gruba okrywa włosowa chroni zwierzęta przed tym schorzeniem. Jednakże jest odwrotnie; właśnie u psów szorstko i długowłosych choroba ta występuje częściej, gdyż mają one bardziej wrażliwą i delikatną skórę. Pewną rolę odgrywa tu też wrodzona skłonność. Przy takiej dziedzicznej predyspozycji już nawet słabe podrażnienie skóry powoduje wyprysk. Nadwrażliwość przeciwko określonym substancjom może też rozwinąć się później, w ciągu życia zwierzęcia. Znanym przykładem jest występujące u wielu ludzi uczulenie na pyłek niektórych kwiatów. Podobną reakcję mogą wywołać u psów różne roślinne^ zwierzęce i chemiczne substancje, z którymi mają one codziennie kontakt. Z wielu różnych uczulających substancji znane są takie, jak mydła, środki odkażające, barwniki używane do środków spożywczych oraz ostre przyprawy korzenne. Stan ten, który tu zaledwie ogólnie został opisany, nazywa się   alergią.
Egzema może być wywołana przez różne czynniki zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Duże znaczenie w rozwoju tej choroby ma oprócz niedostatecznej lub niewłaściwej pielęgnacji okrywy włosowej także skład pokarmu. Często wyprysk spotyka się u psów otyłych, u których jest następstwem jednostronnego żywienia węglowodanami i tłuszczami oraz brakiem ruchu niezbędnego do prawidłowej przemiany materii. Są to najczęściej psy żywione słodyczami, ciastkami i czekoladą Mając do tego mało ruchu ulegają one otłuszczeniu. Szkodliwe może też być żywienie wyłącznie mięsem. Szczególnie niewskazane jest żywienie potrawami z dodatkiem dużej ilości przypraw. Najczęściej jedzenie takie pochodzi ze stołówek i restauracji.
Trzeba pamiętać, że pies nie ma tak wysubtelnionego smaku jak człowiek i nie trzeba pobudzać jego apetytu dodatkiem przypraw korzennych. Dodatki takie nie tylko ułatwiają powstanie egzemy, ale także drażnią nerki i mogą doprowadzić do ich scho
U starszych psów egzema może rozwinąć się pod wpływem czynników wewnętrznych. Głównie są to zaburzenia hormonalne i przewlekłe schorzenia narządów. U suk zaburzenia hormonalne często są pochodzenia jajnikowego. W tym wypadku zmiany umiejscawiania się w okolicy krocza, odbytu, zewnętrznych narządów płciowych, gruczołów mlecznych oraz na tylnych kończynach. Często tej postaci egzemy towarzyszy ciąża rzekoma oraz przedłużona lub opóźniona cieczka.
Przy przewlekłych schorzeniach nerek i związanej z tym ich niewydolności wyprysk rozwija się na skórze grzbietu. Nierzadko również przewlekłe choroby przewodu pokarmowego wywołują zmiany skórne. Również do przyczyn wewnętrznych wywołujących egzemę należy zaliczyć stosowanie niektórych leków oraz choroby zakaźne powodujące powstawanie wysypki.
Tak jak wielorakie są przyczyny wywołujące egzemę, tak też różne są jej postacie. Z reguły w postaci ostrej występują różne stadia choroby. Najpierw pojawia się zaczerwienienie skóry, podobnie jak w zapaleniu skóry. Po krótkim czasie tworzą się małe, silnie swędzące krosty, które albo zasychają i odpadają, albo przemieniają się w pęcherzyki. Po połączeniu się licznych pęcherzyków tworzy się duża zaczerwieniona powierzchnia pokryta sączącym się i zasychającym płynem surowiczym. Powierzchnia skóry wygląda jak oparzona Sierść wypada lub jest posklejana wydzieliną. Jeżeli wydzielina nie jest usuwana, to tworzy skorupę na skórze.
Wskutek świądu pies drapie się i zrywa strupy oraz rozrywa pęcherzyki, a wilgotna powierzchnia skóry, która łatwo ulega zabrudzeniu i zakażeniu, ropieje. Przy rozprzestrzenianiu się procesu chorobowego na większej powierzchni skóry stwierdza się równoczesne występowanie różnych stadiów opisanych zmian.
Prawie zawsze występuje świąd. Toteż pies czochra się i dra

pie, co powoduje pogarszanie procesu chorobowego i dalsze rozprzestrzenianie zmian. Postać ostra może przejść w przewlekłą lub też, po pozornym wyleczeniu, pojawiają się nawroty.
W postaci przewlekłej objawy choroby narastają powoli i nieznacznie. Przede wszystkim obserwuje się łuszczenie się skóry, łupież i krosty oraz jej pofałdowanie. Po dłuższym okresie występowania zmian skóra grubieje, staje się tęga i niekiedy silnie ciemnieje wskutek odkładania się w niej barwnika (pigmentu). Ponadto z reguły wypada sierść. Skóra jest sucha, nierzadko porysowana wskutek drapania, sierść bez połysku pokryta łupieżem. W, postaci przewlekłej zmiany zazwyczaj umiejscawiają się na grzbiecie.
W schorzeniu nazwanym rogowaceniem ciemnym skóry (acanthosis nigricans) także występują zmiany podobne jak w przewlekłej egzemie.
U szczeniąt różnych ras małych (karłowate szpice, karłowate pudle) najczęściej występuje krostowata postać egzem y, która prawdopodobnie wywołana jest substancjami zawartymi w mleku. Zmiany, tj. strupy i posklejanie sierści, występują przede wszystkim na głowie. Pojawia się też zazwyczaj świąd skóry. Ta postać egzemy jest łatwa do wyleczenia, a często ustępuje sama. W celu przyspieszenia wyleczenia podaje się witaminy A i B. Przy silnym łuszczeiu skóry można ją zmywać specjalnym płynem do włosów, spirytusem salicylowym lub Acnosanem, trzeba jednak w tym czasie zabezpieczyć zwierzęta przed przeciągiem.
Leczenie zwierząt z egzemą nie zawsze jest łatwe ze względu na różnorodność zmian na skórze i złożoność przyczyn wywołujących tę chorobę. Ponadto wymaga ono dużej wiedzy i doświadczenia. Dlatego chore zwierzę trzeba powierzyć opiece lekarza wet., który ma możliwość przeprowadzenia badań krwi, moczu i zeskrobin skóry. To ostatnie badanie pozwala wykryć lub wykluczyć schorzenia grzybicze i pasożytnicze (świerzb).
Jeżeli egzema jest następstwem zaburzeń w przemianie materii lub schorzeń narządów wewnętrznych, to przede wszystkim trzeba podjąć kroki w celu zlikwidowania choroby podstawowej. Dlatego też ze wszech miar wskazane jest jak najszybsze udanie się do lekarza wet, a nie szukanie porad u znajomych, których pies chorował z podobnymi objawami i został uzdrowiony takim, czy innym środkiem. Nie zawsze bowiem można spodziewać się po tych samych preparatach takich samych wyników leczenia u różnych psów. Co dla jednego zwierzęcia jest dobre, to u innego, mi, mo podobnych objawów, może nie dać pożądanych efektów. Poza tym najczęściej w określonym czasie leki muszą być zmieniane, gdyż  organizm  przyzwyczaja  się  do  nich  i  przestają  skutkować.

Znaczenie trzustki w przemianie węglowodanów poznano dopiero pod koniec ubiegłego stulecia. Poczyniono wartościowe obserwacje na psach doświadczalnych, którym usuwano ten narząd, ażeby na podstawie występujących objawów poznać rolę trzustki w trawieniu. Zauważono na przykład, że muchy wykazywały szczególne zainteresowanie moczem operowanych psów. Po poddaniu takiego moczu chemicznej analizie wykryto w nim zadziwiająco dużą ilość cukru. W ten sposób stwierdzono związek między cukrzycą, chorobą znaną już w starożytności, a trzustką. Intensywne badania musiały jednak trwać jeszcze parę dziesiątków lat, zanim wyosobniono hormon regulujący przemianę cukrów. Nazwano go i n s u 1 in ą (łac. insula = wyspa), ponieważ wytwarzany jest przez wysepki komórek trzustki.
Pobrane z pożywienia różne cukry oraz skrobia ( żywienie psa) po przekształceniu ich w organizmie, gromadzone są w wątrobie lub mięśniach w postaci glikogenu. Powstała z niego glukoza stanowi źródło energii dla serca i mięśni oraz pozostałych komórek organizmu i w miarę potrzeby pobierana jest przez krew z miejsc składowania. Normalny przebieg tej skomplikowanej przemiany materii regulowany jest właśnie przez hormon produkowany w trzustce — insulinę, która utrzymuje odpowiedni poziom cukru we krwi. Istnieje ponadto ścisła zależność w czynnościach trzustki, nadnerczy, przysadki mózgowej i tarczycy. Zaburzenia funkcji tych narządów mogą spowodować rozwój cukrzycy.
W cukrzycy trzustka wytwarza zbyt mało insuliny, wskutek czego wątroba nie jest w stanie gromadzić dostatecznej ilości glukozy, której poziom w krwi znacznie wzrasta. Zwiększonej zawartości cukru w krwi organizm próbuje przeciwstawić się ściągając całą rezerwę wody i wydalając cukier przez nerki wraz z moczem. W ten sposób cukier pojawia się w moczu, podczas gdy w normalnych warunkach nie jest on wydalany przez nerki. Ponadto niedobór insuliny powoduje oprócz niepełnego rozkładu cukrów także zaburzenia w przemianie tłuszczowej i białkowej. W krwi gromadzą się więc także oprócz cukru inne produkty pośrednie przemiany materii. Powodują one, że wydychane z płuc powietrze przez chorego na cukrzycę ma zapach owoców. W bardzo zaawansowanej chorobie powstaje niebezpieczeństwo samozatrucia szkodliwymi produktami przemiany materii.
Cukrzyca zdarza się u psów znacznie rzadziej niż u ludzi, przy czym suki chorują częściej niż samce. Choroba atakuje przeważnie psy w starszym wieku i dobrze odżywione Najbardziej widocznym objawem jest nadmierne pragnienie, czemu towarzyszy częste oddawanie moczu, spowodowane wypijaniem znacznej ilości wody. W cukrzycy trudno goją się wszelkie rany i występuje skłonność do schorzeń skóry, ponieważ pobierane składniki pokarmowe nie są dostatecznie wykorzystywane przez organizm. Toteż chore psy, mimo zachowanego dobrego apetytu, z upływem czasu silnie chudną, stają się mniej żywotne, leniwe i niechętnie poruszają się.
W bardzo zaawansowanej cukrzycy mogą wystąpić schorzenia oczu, rozwija się zmętnienie soczewki (> zaćma) i rogówki oraz następuje odklejenie siatkówki.  Jest to  spowodowane  samozatrupewnym czasie proces chorobowy może objąć dużą powierzchnię ciała. Przede wszystkim powstają krosty na grzbiecie nosa, wargach i zewnętrznej powierzchni kończyn.
Często trądzik ogranicza się do przestrzeni między palcami. Jest to szczególnie dokuczliwa postać choroby, zwłaszcza gdy jednocześnie obejmuje wszystkie kończyny. Kończyny aż do wyleczenia trzeba bandażować, ponieważ pies liże chorobowo zmienione miejsca.( zapalenie skóry między palcami).
Leczenie jest długotrwałe i wymaga wiele cierpliwości ze strony właściciela. Szczególnie ważne jest utrzymywanie psa w czystości, co utrudnia rozprzestrzenianie się ropotwórczych bakterii. Z tego też powodu oczyszczenie ropni trzeba powierzyć lekarzowi wet. W celu zniszczenia bakterii pojedyncze krosty i ich okolice można posmarować jodyną.
W silnie rozprzestrzenionym trądziku stosuje się maści powodujące przekrwienie, a później maści siarkowe. Dojrzewanie czyraków przyspieszają gorące kąpiele mydlane i wilgotne ciepłe okłady z roztworu nadmanganianu potasowego oraz naświetlanie promieniami podczerwonymi.
Rokowanie zależy od stopnia rozprzestrzenienia zmian chorobowych oraz stanu ogólnego psa. Silnie rozwinięty proces najczęściej jest długotrwały i po pozornym wyleczeniu zdarzają się nawroty.
Leczenie należy wzmocnić intensywnym żywieniem z dodatkiem dużej ilości witamin i bez przypraw. Trzeba też usunąć ewentualne przyczyny choroby. W trądziku warg należy codziennie myć i spłukiwać wrzącą wodą miseczkę, w której pies otrzymuje jedzenie, a w trądziku miedzypalcowym często oczyszczać i odkażać posłanie psa.

Według legendy rzymski cesarz został wydobyty z łona matki za pomocą cięcia. Łacińskie słowo „cezar” oznacza „wycięty”. Stąd właśnie pochodzi nazwa zabiegu — cięcie cesarskie, która przetrwała do dzisiejszych czasów. Zabieg ten znany był już w średniowieczu, ale aż do początku XX wieku był bardzo niebezpieczny dla życia matki i nierzadko kończył się jej śmiercią. Szersze stosowanie cięcia cesarskiego stało się możliwe dopiero po ulep szeniu techniki operacyjnej i zastosowaniu -> chemioterapii. Dziś metoda ta jest z powodzeniem stosowana także i u suk w wypadku zaburzeń porodowych.
Najczęściej cięcia cesarskie stosuje się wtedy, gdy płody są zbyt duże, miednica zbyt wąska lub pierwotne bóle porodowe zbyt słabe (-> zaburzenia porodowe). Dawniej modne były buldogi francuskie, których płody mają bardzo duże głowy. Toteż przy porodzie bardzo często musiano u tej rasy. stosować cięcie cesarskie. W Klinice Wiedeńskiej Akademii Weterynaryjnej przeprowadzono u jednej takiej suki 4-krotnie cięcie cesarskie w ciągu 2 1/2 roku. Dzisiaj sława tej oryginalnej rasy przygasła, chociaż nadal należy do najdroższych.
Przy powikłaniach porodowych cięcie cesarskie umożliwia uzyskanie żywych szczeniąt, podczas gdy przy porodzie kleszczowym większość ^noworodków umiera. Ważne jest jednak by operacja została wykonana we właściwym czasie.
Cięcie cesarskie może być wykonane dwiema metodami:
1.Po wyjęciu płodów macicę zszywa się i wprowadza na właściwe miejsce do jamy brzusznej. Wartość tej metody polega na tym, że suka może być nadal wykorzystywana do hodowli, jeżeli oczywiście nie stoją na przeszkodzie względy lekarskie lub hodowlane.
2.Macicę usuwa się w całości, gdy płody są martwe, a wewnątrz narządu wystąpiły już zmiany gnilne. Wycięcie tego dużego i dobrze ukrwionego narządu osłabia organizm samicy znacznie bar dziej niż wyjęcie tylko płodów. Ponadto przy przeciągającym się porodzie i zakażeniu macicy ogólny stan suki bywa zazwyczaj zły, co pogarsza rokowanie w chorobie.
Powikłań pooperacyjnych można uniknąć dzięki wczesnej, we właściwym czasie udzielonej pomocy lekarsko-weterynaryjnej. Ważne jest również, czy i jaką decyzję podejmie hodowca na te mat sposobu leczenia suki. Zbyt długie wahanie grozi co najmniej utratą na zawsze możliwości uzyskania od danej suki potomstwa Konieczne jest codzienne ważenie operacyjnie wydobytych szczeniąt, możliwie zawsze o tej samej porze. W ten sposób sprawdza się, czy suka ma dostateczną ilość mleka i w razie potrzeby dożywia się je (-> brak mleka). Normalnie rozwijające się szczenię ta przybierają w ciągu pierwszych 3—4 dni po urodzeniu około 10% początkowego ciężaru. Po 8 dniach ciężar szczeniąt powinien być podwojony. Według Riissego szczenięta wydobyte operacyjnie przyrastają na wadze wolnej. Dzieje się tak prawdopodobnie dla tego, że są one osłabione i mniej intensywnie ssą lub też suka ma zbyt mało pokarmu. Słabo przyrastające szczenięta waży się 2 razy dziennie (rano i wieczór) i dodatkowo karmi 4 razy dziennie poda jąc od 10 do 70 ml mleka. Zazwyczaj już od czwartego dnia po po rodzie suka jest w stanie sama wykarmić swoje potomstwo, toteż można zrezygnować z dalszego dożywiania.

Cieczka (gonieniem, krwawieniem, grzaniem) określa się wystąpienie objawów rui u suki. Zazwyczaj pojawia się 2 razy w roku, przeważnie wiosną i na jesieni, trwa 21 dni. Chęć do pokrycia wykazuje suka dopiero w momencie wypadnięcia z jajnika dojrzałego jaja do jajowodu (-> krycie, -> zapłodnienie). Przy normalnie przebiegającej cieczce moment ten wypada między 9 a 13 dniem, a przy cieczce przedłużonej lub krócej trwającej występuje odpowiednio wcześniej lub później, na co trzeba zwracać uwagę przy kryciu.
Wskutek silnego przekrwienia narządów rozrodczych na początku rui następuje silne obrzmienie sromu- Jest on również cieplejszy — stąd nazwa „suka się grzeje” — a u suk o jasnej skórze wyraźnie zaczerwieniony. Wskutek pękania licznych małych naczyń krwionośnych  w błonie  śluzowej  macicy  pojawia  się  ciemnoczerwony wyciek, który w ciągu następnych 8 dni zmienia zabarwienie na jasnoczerwony. Zanik krwawienia oznacza osiągnięcie szczytowego punktu cieczki, w którym ze szpary sromowej wydobywa się jedynie trochę białego śluzu. Wydzielina ta zawiera substancję wabiącą o intensywnym zapachu, który jest niewyczuwalny dla człowieka, ale przyciąga wszystkie psy z okolicy. Łącznie z wystąpieniem zewnętrznych objawów rui następują też zmiany w zachowaniu suki. Staje się ona mniej posłuszna, wykazuje zmienny apetyt i wykorzystuje każdą okazję żeby uciec. Stąd słusznie nazwano okres rui u suki „gonieniem”. W drugiej połowie cieczki suka nie odpędza już samców od siebie i toleruje ich zbliżanie. W tym okresie trzeba na nią szczególnie uważać, jeżeli nie chce się być  po upływie dwóch miesięcy niemile  zaskoczonym przychówkiem.
Niektórzy właściciele suk zalecają stosowanie dla nich w okresie cieczki „pasa ochronnego”. Nie jest to jednak całkowicie pewny środek, o czym świadczy następujące zdarzenie. Właścicielka suki — szpica skorzystała z takiej rady i na okres cieczki założyła jej wykonane przez siebie na drutach majteczki, w których wypuściła ją do ogrodu. Jak się jednak okazało, że oceniła miłosny pociąg swojej suki i temperament samca. Kiedy bowiem suka ta wydostała się z ogrodu przez dziurę w ogrodzeniu, wróciła dopiero po kilku godzinach i w podartych spodenkach.
Uciążliwe napastowanie suk z cieczką przez psy powoduje, że właściciele chcieliby za pomocą środków leczniczych zahamować » przejściowo ruję lub co najmniej jej zewnętrzne objawy. Nie jest jednak wskazane samowolne’ stosowanie jakichkolwiek preparatów hormonalnych. Lepiej jest zadanie to powierzyć lekarzowi wet. Można stosować nieszkodliwe środki usuwające wabiący samce intensywny zapach płciowy, występujący u suk w czasie rui.
Środki te nie wpływają na przebieg cyklu płciowego ani zdolność suki do przyjęcia samca- Najczęściej produkowane są w postaci tabletek i mogą być podawane przez cały czas cieczki, począwszy od pierwszego dnia. W późniejszym okresie trzeba ponadto starannie zmywać śluz ze sromu. Między 9 a 13 dniem cieczki zapach płciowy może być na tyle intensywny, że — pomimo stosowania różnych środków — trzeba na sukę zwracać szczególną uwagę, jeżeli nie chce się być zaskoczonym jej ciążą. Jeżeli jednak suka ma zostać pokryta, to stosowanie tabletek przerywa się na 2 dni przed doprowadzeniem jej do samca.
Zewnętrznie widoczne objawy rui są następstwem zmian zachodzących w narządach rozrodczych pod wpływem różnych hormonów. Ponieważ pojawiają się one regularnie 2 razy w roku — nazwano je cyklem płciowym. W cyklu takim można wyr różnić regularnie powtarzające się 4 okresy.
Pierwszy okres — wzrostowy, trwający 10 dni od wystąpienia cieczki, cechuje wzrost licznych komórek płciowych — jaj, znajdujących się dotąd w stanie spoczynku w jajniku. Czynność jajnika pobudza hormon przedniego płata przysadki. Pod jego wpływem wokół każdej dojrzewającej komórki płciowej powstaje pęcherzyk wypełniony cieczą. Pęcherzyk ten wraz z komórką jajową nosi nazwę pęcherzyka jajnikowego. Z kolei hormon wydzielany przez ten pęcherzyk powoduje zmiany w macicy (silne jej przekrwienie i obrzęk). W ten sposób zostaje ona przygotowana do ewentualnego wszczepienia się w jej błonę śluzową zapłodnionego jaja. Jest to okres, w którym ze sromu wydobywa się ciemnoczerwony wypływ.
Między 9 a 12 dniem cieczki komórki jajowe są już dojrzałe, pęcherzyki pękają i jaja wraz z płynem dostają się do jajowodu; a stąd do macicy. Pęcherzyki nie pękają równocześnie, lecz proces ten rozciąga się na kilka dni. Wyjaśnia to dlaczego suka może być wielokrotnie zapłodniona.
Drugi okres — wydzielniczy, charakteryzuje wzrost gruczołów „błony śluzowej macicy i ich intesywne wydzielanie. Jednocześnie w tym czasie, w jajniku na miejscu każdego pękniętego pęcherzyka następuje rozrost komórkowy — tworzy się ciałko żółte (nazwane tak od jego żółtej- barwy). Ciałko to wytwarza hormon — progesteron, który umożliwia zagnieżdżenie się zapłodnionego jaja w błonie śluzowej macicy, a zatem przyjęcie zapłodnionej komórki, a także do pewnego czasu warunkuje prawidłowy rozwój płodu.
Trzeci okres — powrotu narządów rozrodczych do normy. Jeżeli nie nastąpi zapłodnienie komórki jajowej, to ciałko żółte zanika i powoli ustępuje obrzęk macicy i pochwy tak, że w 3 tygodniu cieczki osiągają one normalną wielkość. Zanikają też zewnętrzne objawy rui i rozpoczyna się kolejny — czwarty okres.
Czwarty okres — spokoju. W tym czasie przejściowo, przez  około  4  miesiące,  zostają zahamowane czynności rozrodcze suki.

Występującym pod wpływem hormonów zmianom w narządach towarzyszą także zmiany w komórkach. Można je obserwować pod mikroskopem przy badaniu śluzu pobranego-z pochwy. Badania takie, których przeprowadzenie możliwe jest jedynie w laboratorium, mają znaczenie praktyczne, gdyż dzięki nim można dokładnie u-stalić moment jajeczkowania i tym samym najdogodniejszy czas do zapłodnienia.
W miarę starzenia się suki czynność układu rozrodczego ulega osłabieniu. Cieczka pojawia się tylko jeden raz w roku lub w ogóle, nie występuje. Nie stanowi to jednak żadnego niebezpieczeństwa dla zdrowia suki.
Czasem występuje tzw. przedłużona ruja (snębica, nim-fomania), która jest następstwem zaburzeń hormonalnych. Stan ten wymaga leczenia przez lekarza wet., podobnie jak spóźnione lub nieregularne występowanie rui (cieczki), wskazujące na niedobór hormonu przysadkowego.

Ciąża rzekoma suk,  często wprowadza  w błąd właścicieli, powodując ich daremne oczekiwanie na poród.
W  10 tygodni  po  ucieczce,  a  więc w  normalnym  czasie,  kiedy u zapłodnionej samicy powinien się odbyć poród, stwierdza się różne zmiany typowe dla tego okresu. Mianowicie w sposób widoczny zwiększa się objętość brzucha, powiększają się także sutki, z których kroplami wydziela się mleko. Suka staje się niespokojna, przenosi poduszki i buduje gniazdo. Zachowuje się więc tak, jak by była w ciąży, a rzekomy poród wypada u niej dokładnie w tym samym czasie co  naturalny.  To szczególne  zachowanie,  nazwane ciążą   rzekomą,   wywołane  jest przez hormon ciała  żółtego wytwarzany w jajniku ( cieczka). Objawy takie występują niezależnie od tego, czy suka była w czasie ostatniej cieczki kryta, czy nie. Niektóre suki mają bardzo silnie rozwinięty instynkt macierzyński,   który  doprowadza  do   rozwoju   ciąży   rzekomej.   Macierzyńskość suki objawia się w ciąży rzekomej tym, że ściąga ona na swoje posłanie różne martwe przedmioty, np. laleczki gumowe, i opiekuje się nimi. Można też takiej suce podrzucić obce szczenięta, które będzie troskliwie i z miłością wychowywać.
Wskutek obfitego wydzielania mleka suki w ciąży rzekomej doskonale nadają się na mamki. Wykorzystywane są w tym celu w ogrodach zoologicznych do odchowania młodych lwiątek i hien, których matki nie mają dostatecznej ilości pokarmu lub zachorowały po porodzie.
Wytwarzanie dużej ilości mleka przez sukę nie mającą szczeniąt może jednak spowodować jego zaleganie w gruczołach mlecznych, co powoduje ich zapalenie. Suka stara się sobie pomóc i sama wysysa mleko. Jednak drażnienie wywołane ssaniem powoduje dalsze wzmożone wydzielanie. Z tego powodu, jeżeli nie występuje silny ból lub inne dolegliwości, niewskazane jest też masowanie gruczołów dla usunięcia mleka, pożądane są natomiast chłodzące okłady z Altacetu. Po kilku dniach wciera się maść kamforową, laurową lub jodową albo smaruje sutki jodyną (jod hamuje wytwarzanie mleka w gruczołach). Oddążająco działa uniesienie gruczołów przez owinięcie tułowia opaską  elastyczną i ręcznikiem.
W tym czasie żywić należy skąpo, trzeba zwłaszcza ograniczyć ilość białka w pokarmie (mięso, ryby, jaja) oraz ilość podawanych płynów. Nie wolno w ogóle podawać mleka, gdyż działa ono mlekopędnie. Do pokarmu można podawać środki lekko czyszczące, np. sól karolińską (dziennie 1 raz na czubku noża).
W razie potrzeby lekarz wet. może zastosować kurację hormonalną.

W miarę wzrostu płodów w organizmie matki występują fizyczne i psychiczne zmiany, stanowiące dla hodowcy oznaki rozwijającej się ciąży. Zwiększone zapotrzebowanie na pokarm, związane z roz­wojem płodów i podwyższoną przemianą materii, powoduje wzrost apetytu. Dzięki temu sierść suki staje się gładka i błyszcząca, a cia­ło zaokrągla się. Od połowy ciąży obserwuje się stopniowe po­większanie się objętości brzucha, która zależy przede wszystkim od liczby płodów w macicy. U suk rodzących tylko jedno szczenię brzuch  wcale  może  nie  być  powiększony  lub  tylko  nieznacznie.
Wraz z postępującą ciążą ruchy suki stają się coraz bardziej ociężałe i flegmatyczne. Rosnąca macica, wypełniając znaczną część jamy brzusznej, uciska na inne narządy oraz na przeponę. Wsku­tek tego oddechy stają się szybsze i nasilone. W oddychaniu nie biorą udziału mięśnie brzuszne, a tylko klatki piersiowej (tzw. od­dychanie piersiowe).
Pod koniec ciąży obrzękają gruczoły mleczne, a sutki powięk­szają się. Mogą też wypadać włosy.
Nierzadko po płaskim przyłożeniu dłoni do brzucha można wy­czuć uderzenie wywołane ruchami płodów. Z wyjątkiem wyczu­walnych ruchów płodów, wszystkie pozostałe objawy nie są całko­wicie pewnymi oznakami ciąży, gdyż takie same mogą występować w ciąży rzekomej Lekarskie badanie na ciążę najlepiej jest przeprowadzić między 24 a 26 dniem ciąży. Do tego momentu macica ulega przedzieleniu na odcinki, w których płody leżą osobno, jak gdyby w zamknię­tych komorach. Te zmiany w macicy można wyczuć przy omacywaniu małych i niezbyt otłuszczonych suczek. Niewskazane jest jednak wykonywanie tych manipulacji przez właściciela psa, gdyż łatwo przy tym można uszkodzić płody i doprowadzić do poronienia.
Od 6 tygodnia ciąży „komory” powiększają się tak, że zanika podział macicy na odcinki wskutek czego jej ściana staje się gład­ko. W tym czasie za pomocą badania rentgenowskiego można ustalić obecność szkieletów płodów. Wynik badania zależy od stop­nia skostnienia szkieletu płodów, co nierzadko następuje w ostat­nim tygodniu ciąży. Przy zbyt wczesnym badaniu rentgenowskim można w określonych warunkach uzyskać błędny wynik. Jedno lub dwukrotne prześwietlenie rentgenowskie nie przynosi w za­sadzie szkody ani matce, ani płodom.

Układ krwiotwórczy i krew, podobnie jak i inne narządy, mogą podlegać zmianom nowotworowym- Taką właśnie chorobą nowo­tworową układu krwiotwórczego jest białaczka, przy której zmia­ny zazwyczaj rozwijają się w śledzionę, węzłach chłonnych i wąt­robie lub w szpiku kostym. W narządach tych następuje nadmierny nieprawidłowy rozwój komórek, wskutek czego znacznie zwiększa się ich objętość. Uszkodzenie komórek w szpiku kostnym, w którym powstają krwinki czerwone, doprowadza do niedokrwistości. Oprócz tego powiększeniu ulegają wewnętrzne i powierzchowne węzły chłonne. Często charakterystycznym objawem choroby są zmiany w krwi, co można jednak ustalić tylko za pomocą badań laborato­ryjnych. Na ogół obserwuje się wielokrotny wzrost liczby krwi­nek białych, a zmniejszenie ilości krwinek czerwonych i ich barw­nika — hemoglobiny. To gromadzenie się w krwi olbrzymiej ilości krwinek białych przyczyniło się do powstania nazwy choroby — białaczka. Znane są jednak i takie postacie, w których liczba krwi­nek białych w krwi wzrasta minimalnie.
Przyczyny wywołujące białaczkę nie są jeszcze dokładnie wy­jaśnione, jednak na podstawie ostatnich wyników badań nie wy­klucza się, że wywołuje ją wirus. Białaczka uważana jest za cho­robę „złośliwą”, przede wszystkim dlatego, że rozwija się powoli i nie wywołuje bólu, zwraca zaś uwagę dopiero wtedy, gdy proces chorobowy jest już znacznie zaawansowany. Przebieg taki jest ty­powy dla procesów nowotworowych (nowotwory).
Pierwszym zauważalnym objawem jest powiększenie węzłów chłonnych powierzchownych (znajdujących się pod skórą), zwła­szcza na szyi i pod żuchwą oraz w okolicy łopatki i pachwin.

Niekiedy po utknięciu wąskiego spiczastego przedmiotu między zębami, pies nie może całkowicie zamknąć pyska.
Konieczne jest zawsze szybkie usunięcie tkwiącego ciała obce­go. Wyjęcie igieł i szpilek nie udaje się na ogół bez narkozy i spe­cjalnych instrumentów chirurgicznych, dlatego niezbędna jest po­moc lekarska. Nie jest wskazane otwieranie jamy ustnej psa za pomocą drewnianego klina oraz tasiemkami, gdyż przy nieprze­widzianych ruchach lub czynnej obronie zwierzęcia można spowo­dować zwichnięcie żuchwy bądź inne urazy.
Dość często zdarza się uwięznięcie dużego kęsa jedzenia lub ciała obcego w przełyku — zwykle w jego węższym odcinku. To­warzyszące temu objawy podobne są do opisanych przy ciele ob­cym w gardle. Pies wykonuje zatem ruchy wymiotne, a po wypiciu płynu — zwraca go.
Niekiedy ciało, które utkwiło w przełyku, nie całkiem zamy­ka jego światło, wtedy płyn choć z trudnością przedostaje się do żołądka. Najczęściej następuje zatkanie piersiowego odcinka prze­łyku. W związku z tym tylko wyjątkowo udaje się wykryć ciało obce przez omacywanie szyi, toteż niezbędne jest prześwietlenie rentgenowskie.
Nie należy oczekiwać, że tkwiące w przełyku ciało obce samo przejdzie do żołądka, gdyż ściana przełyku ściśle je otacza.
Przy zbyt długim ociąganiu się z udzieleniem pomocy lekar­skiej ucisk na przełyk powoduje uszkodzenie tkanki- Ściana w miejscu utknięcia ciała staje się krucha i łamliwa. „Wskutek tego przy próbie jego usunięcia może nastąpić jej rozerwanie. Tak samo niewskazane jest podawanie płynów, które mają ułatwić przesu­nięcie się ciała obcego. Powstaje przy tym niebezpieczeństwo prze­dostania się części płynu do płuc.
Ciało obce można usunąć jedynie przy użyciu odpowiednich in­strumentów pod kontrolą rentgena.

U psów z umiarkowaną do zaawansowanej CRF bardzo często stwierdza się postępującą, nieregeneratywną anemię. Zaawansowanie i postępowanie anemii korelują ze stopniem CRF i pogarszają się, kiedy czynność nerek słabnie. Jako pierwotną przyczynę nieregeneratywnej anemii u zwierząt z CRF zidentyfikowano deficyt erytropoetyny. W przypadku nieregeneratywnej anemii należy brać pod uwagę kilka strategii postępowania. U małych psów ogranicza się, jeśli to możliwe, ilości pobieranej krwi do testów diagnostycznych. Ocenia się również celowość tych pobrań. Do ostrej anemii u zwierząt z CRF może również przyczynić się przewlekłe, słabo nasilone krwawienie żołądkowo-jelitowe. Podawanie antagonistów receptorów H2 może być niezbędne do ograniczenia przewlekłej żołądkowo-jelitowej utraty krwi. Pozytywną odpowiedzią zwierząt na podawanie tych środków jest poprawa apetytu i wartości hematokrytu. U zwierząt, które potrzebują szybkiej korekcji anemii, niezbędna jest transfuzja pełnej krwi lub krwinek czerwonych. Trzeba pamiętać, aby nawet do pierwszej transfuzji zastosować produkty krwi, których zgodność określono poprzez krzyżowe dobieranie lub procedury typowania krwi. Powtarzanie transfuzji utrzymuje przez dłuższy czas hemaotkryt tych zwierząt na odpowiednim poziomie, to znaczy w dolnej granicy normy. Takie kształtowanie się hematokrytu minimalizuje komplikacje związane z nagłym wzrostem objętości i lepkości krwi (przeciążenie krążenia, nadciśnienie, ataki padaczkowe).
U psów z CRF podanie rekombinowanej ludzkiej erytropoetyny wywołuje nagłą i skuteczną odpowiedź erytroidalną. W pierwszym miesiącu terapii rekombinowaną erytropoetyną ludzką następuje znaczny wzrost liczby krwinek czerwonych hematokrytu i koncentracji hemoglobiny. Ten stan może być podtrzymywany przez dłuższy czas. Dodatkowe pozytywne efekty hematopoezy u większości leczonych psów z CRF to wzrost energii, zwiększony apetyt i żywotność, zwiększenie masy ciała.